Take a fresh look at your lifestyle.

Kısa Dalga Diatermi Nedir – Ne İşe Yarar – Etkileri Nedir

0

Kısa Dalga Diatermi: Yüksek Frekanslı Akımlar içinde derin ısı amacıyla en çok kullanılan modalitedir. Diğer tedavi modalitelerine buraya tıklayarak bakabilirsiniz.

  • Frekans: 27.12 Mhz
  • λ : 11 m
  • Tipleri: Devamlı ve Kesikli

KDD Cihazlarının Çalışma Prensibi

  • KDD Jenaraötörleri 2 elektrik devresinin uymu ile yüksek frekanslı manyetik alan meydana getirir.
  • Bu devreler osilatör devre ve hasta devresi olarak adlandırılabilir.
  • Osilatör devre: Bir yüksek frekans jenaratörü, bir yükselteç (akımı yükseltip tedavi edici etkiye ulaşmak için) ve güç kaynağından oluşur.
  • Hasta devresi: Değişken bir kondansatör (tedavi edilen doku türüne göre gücü değiştirebilmek için) ve dokulara enerjiyi aktaran elektrotlardan oluşur.

  • KDD Cihazlarında dokuya enerji transferi devamlı veya kesikli olarak yapılabilir.
  • Devamlı KDD’de enerji transferi tüm uygulama süresi boyunca meydana gelir, termal etki ortaya çıkar.
  • Kesikli KDD’de (KKDD) atımlar şeklinde değişken süre ve tekrar sayısında enerji dokuya verilir. KKDD termal etkinin istenmediği durumlarda (akut durumlar) güvenli uygulama sağlar/tercih edilir.
  • Kısa dalga elektromanyetik enerjisi dokularda elektrik ve manyetik alan oluşturur.
  • KDD cihazlarının dokularda oluşturduğu elektrik ve manyetik alanlar dokularda fizyolojik değişiklikler olmasına sebep olur.
  • KDD, hem termal hem de nontermal etkileri için tedavide kullanılır.

Kısa Dalga Diatermi İle Isı Üretimi

  • Uygulama sırasında doku ısısının yükselmesi, uygulama bölgesindeki dokunun iletkenliğine bağlıdır.
  • Dokular tarafından absorbe edilen enerji dokulardaki moleküler hareketliliği arttırır; moleküler hareketliliğe bağlı olarak ortaya çıkan kinetik enerji ısı enerjisine dönüşür.
  • Doku içinde ısının 1°C artması —> hafif inflamasyonu azaltır + metabolizmayı arttırır.
  • Doku içinde ısının 2-3 °C artması ağrı ve kas spazmını azaltır.
  • Doku içinde ısının 3-4 °C yükselmesi ise doku esnekliğini arttırmak için gereklidir.

Kısa Dalga Diatermi Fizyolojik Etkileri

  • KDD akımının vücuttaki esas etkisi dokularda ısı meydana getirmesidir.
  • Fizyolojik etkiler ısının artması sonucunda ortaya çıkar.
  • Isı artışı nasıl meydana gelir? uygulanan enerji dokulardaki moleküler hareketliliği arttırır; moleküler hareketliliğe bağlı ortaya çıkan kinetik enerji ısı enerjisine dönüşür.
  • Metabolizmayı arttırır: Uygulanan enerji ile biyolojik dokuların membranı arasında iyon hareketliliği meydana getirir böylece hücre metabolizması artar.
  • Kan dolanımını arttırır: Vazodilatasyon etkisi vardır. Kan viskozitesi azalır ve kan akışı kolaylaşır, Kan basıncında düşme meydana gelir.
  • Analjezik etkisi vardır: Kapı Kontrol Teorisi ile ağrı inhibisyonu; KDD’nin ısı etkisi ile seçici olarak A-Delta liflerinin uyarılması ağrı iletiminin bloke edilmesini sağlar. Artan vazodilatasyon ve dolaşım ile inflamasyon kaynaklı ağrılarda artan metabolitlerin uzaklaştırılması sağlanır. Spazma bağlı olarak meydana gelen ağrılarda ise VD sonucu laktik asit ve metabolik atıkların uzaklaştırılmasıyla azalır.
  • Genel ısıyı arttırır: Isıtılan dokudaki kan damarları dolayısıyla kan ısınır; ısınan kanın vücutta dolaşması nöral yapıların uyarılmasını sağlar ve vücutta genel bir ısı artışı sağlanır.
  • Tansiyonu düşürür: Isı artışı, kan viskositesinde azalma, damar çeperinde genişleme; kan basıncında düşüş.
  • Ter bezlerinin salgısı artar: Genel vücut ısısının yükselmesi ile ter bezlerinde de salgı artışı meydana gelir. Özellikle elektrotlar altında terleme daha fazladır.

Kısa Dalga Diatermi Sedatif etkisi:

  • Sinir eksitabilitesini azaltır.
  • Kası gevşetir.
  • Spazma bağlı ağrılı durumlarda sedasyon sağlanır ve ağrı azalır.

Kısa Dalga Diatermi Tedavi Edici Etkileri

İnflamatuar Durumlar:

  • Ağrıyı azaltır
  • Subakut devrede dozaj ve tedavi süresi az tutularak ya da kesikli tipi kullanılır.
  • Kronik devrede en idealdir.

Travmatik Durumlar:

  • Dolaşımı arttırması, Kası gevşeterek spazmı çözmesi ve ağrı iletimini azaltmasından dolayı travmanın akut devresi haricinde kullanılır.

Bakteriyel Enfeksiyonlar:

  • Vücutta antikor meydana getirir, lökositleri arttırır. Bu özelliğinden dolayı çıbanlar, sivilceler ve apselerde kullanılır.

Dolanım Bozukları:

  • Hiçbir zaman tıkanıklığın tam üstüne ve tıkanıklığın distaline uygulanmaz.
  • İskemik dokularda, üst kısımdaki dolanımın daha fazla olmasına bağlı olarak fazla metabolit ortaya çıkar.
  • Tıkanıklığın tam üzerine ve distaline yapılan uygulamalar metabolitlerin atılamamasına sebep olur. Buna bağlı olarak ağrı ortaya çıkar ve dolanım problemi olan bölge gangrene gidebilir.

Ağrı dindirici etkisi:

  • Duyusal sinirlerin eksitabilitesini azaltarak
  • Metabolitlerin vücuttan atılımını hızlandırarak
  • Ağrı iltihaba bağlı ise iltihabın azalmasını sağlayarak
  • Ağrı spazma bağlı ise kasa gevşetici etki yaparak spazmı çözer ağrıyı azaltır.

Kısa Dalga Diatermi Endikasyonları

  • Kronik Romatizmal Hastalıklar (Artritlerde)
  • Kronik Travmatik Durumlar
  • Yumuşak doku yaralanmalarının kronik dönemlerinde (Bursit , Tendinit)
  • Kas iskelet sisteminden kaynaklanan ağrılı durumların subakut ve kronik dönemlerinde
  • Fibromiyalji
  • Dolaşım bozukluğunda
  • Bakteriostatik etkileri için kullanılabilir. (Çıban-apne…)

Kısa Dalga Diatermi Kontraendikasyonları

  • Kalp pili ve vücutta metal implant varlığı
  • İmplante cihaz kullanan kişilere uygulama yapılmamalı hatta hastalar cihazların bulunduğu bölgeden en az 3 metre uzakta bulunmalıdır.
  • Hamilelik
  • Malign durumlar
  • Taze kanama-Trombüs varlığı
  • Akut iltihabı durumlar
  • Tüberküloz
  • Duyu kaybı
  • Yüksek Ateş varlığında

Kısa Dalga Diatermi Olası Tehlikeler

  • Yanıklar:
  • Vücutta metal olması
  • Hastanın yattığı yatağın/sedyenin metal parça içermesi
  • Fazla doz
  • Duyu kusuru
  • Bozuk kan dolaşımı
  • Elektrotların uygulama bölgesine değmesi
  • Kalp pili kullanan hastalarda KDD ile oluşan elektromanyetik dalgalar enterferans yaparak bu gibi cihazların çalışma düzenini bozar.
  • Gangren: Dolaşım bozukluğu olan bölgeye uygulanırsa olur.

Kısa Dalga Diatermi Uygulama Şekilleri

KDD uygulama şekilleri kapasitif teknik (kondansatör saha tekniği) ve İndüktif teknik olarak ikiye ayrılır. Bu teknikler ile farklı hedef dokuları etkilenir. Her birinde kullanılan elektrot tipleri farklılık gösterir. Doku içinde ısı üretme mekanizmaları farklıdır.

Kondansatör Saha Tekniği (kapasitif teknik)

  • Bu yöntemde dokularda ağırlıklı olarak Elektriksel alan meydana gelir.
  • Tedavi sahasında güçlü elektriksel alan meydana getiren kapasitif elektrotlar tercih edilmelidir.
  • Uygulamada Elektriksel Kuvvet Çizgileri(EKÇ) önem taşır.

Bu teknikte iki tip elektrot kullanılır.

  1. Disk Elektrot (Hava Boşluklu Kap Elektrotlar)
  2. Plak (Ped) Elektrotlar

Disk Elektrotlar

  • Çapları 7,5-17,5cm arasında değişen birbirine paralel yerleşimli iki metal plakanın plastik veya cam bir koruyucu ile çevrilmesi ile oluşurlar.

Plak (Ped) Elektrotlar

  • Lastik ile çevrelenmiş metal plakadan oluşurlar.
  • Deri ve elektrot arası mesafe, araya konan havlu veya keçeler ile sağlanır.

Kapasitif Teknik Uygulamasında, tedavi sahasında meydana gelen Elektriksel Kuvvet Çizgileri(EKÇ) önem taşır. Tedavi sahasına uygun büyüklükte elektrot seçimi, elektrotların yerleşimi tedavi sahasından EKÇ’nin geçmesi için önemlidir.

Elektrot Büyüklüğü ve EKÇ İlişkisi – Kısa Dalga Diatermi

  • Elektrotlar tedavi edilecek sahadan biraz büyük olmalıdır.
  • Elektrot tedavi edilecek sahadan daha küçük seçilirse; deride, derin dokulara göre daha fazla ısı artışı meydana gelir.
  • Elektrotlar tedavi edilecek sahadan çok büyük seçilirse; EKÇ’nin çoğu iki elektrot arasındaki havadan geçer ve tedavi sahasında istenen etki meydana getirilemez.

Elektrotların Deriye Olan Uzaklığı ve EKÇ İlişkisi;

  • Elektrotlar birbirinden uzaklaştıkça elektriksel kuvvet çizgilerinin birinden diğerine geçmesi zorlaşır.
  • Önerilen elektrot yerleşimi; elektrotların her ikisinin de deriye eşit uzaklıkta ve deriye 2.5 cm uzaklıkta olacak şekilde pozisyonlanmasıdır.
  • Elektrotlar deriye çok yakın pozisyonlanır ise yüzeyel dokular daha çok ısınır.

Deriye yakın olan elektrotun altında yüzeyel ısınma daha fazla olur.

Elektrotların Pozisyonu ve EKÇ İlişkisi

  • Elektrotlar deriye paralel yerleştirilmelidir.
  • Elektrotlar arası mesafe elektrotların deriye olan uzaklıkları toplamından büyük olmalıdır.

Kondansatör Saha Tekniği – Kısa Dalga Diatermi

  • Karşılıklı Uygulama: Elektrotlar tedavi edilecek sahanın her iki tarafına yerleştirilerek tedavi sahası araya alınır. Eklemler gibi derin yerleşimli yapıların tedavisinde tercih edilir.
  • Koplanar Uygulama: Bu yerleşim yüzeyel ısı üretimi hedeflendiğinde kullanılabilir.Elektrotlar tedavi edilecek alanın aynı yüzüne yerleştirilir. Elektrotlar arası mesafe arttırılarak penetrasyon derinliği de arttırılabilir.
  • Monopolar Uygulama: Çok yüzeyel uygulamalarda tercih edilir. Elektrotlardan biri tedavi edilecek bölgeye diğeri ondan uzak bir yere pozisyonlanabilir veya 2.elektrot kullanılmayabilir.
  • Çapraz Uygulama: Elektrotlar tedavi bölgesine çapraz yerleştirilir. Uygulama süresinin yarısında elektrotlar diğer çapraz bölgeye yerleştirilerek elektriksel alan etkisi eşit olarak dağıtılır. Çapraz yerleşim anatomik olarak boşluklu yapıların tedavisinde (sinüsler) ve derin yerleşimli organların/yapıların tedavisinde tercih edilir. (Pelvik inflamasyon -Kalça eklemi)

İndüktif Teknik – Kısa Dalga Diatermi

  • İndüktif teknik ile dokularda ağırlıklı olarak manyetik alan (M) meydana gelir.
  • Manyetik alan, doku içinde Eddy Akımlarını oluşturur. Fizyolojik etkilerin açığa çıkması Eddy Akımları sayesinde olur.

Eddy Akımları: Elektromanyetik sahanın dokularda indüksiyon yolu ile meydana getirdiği akımlara denir. Bu akımların meydana getirdiği sıcaklık yüzeyeldir.

İndüktif Teknikte Kullanılan Elektrotlar

kısa dalga diatermi
  • Davul-monod-(kendisi sallantılı devre yapan) elektrot ve kablo elektrot
  • Elektrotlar tedavi sahasına dik (monod) olarak veya yüzey etrafına sarılarak(kablo) yerleştirilir.

Kablo Uygulama Tekniği – Kısa Dalga Diatermi

  • Rijit metal bobin elektrotlar ve lastik materyalle kaplanmış ensek kablo ile uygulama yapılır.
  • Kablo elektrotların avantajı vücut yüzeyine uyum sağlamasıdır.
  • Sarım, spiral ve ızgara olmak üzere 3 farklı şekilde uygulanır.

Sarım Şeklinde Uygulama – Kısa Dalga Diatermi

  • Ekstremitelerde tercih edilir.
  • Kablolar birbirine paralel, aynı yönde olmalı
  • Kablolar birbirine değmemeli
  • Aşırı ısınmayı önlemek için elektrot cilt arasında en az 1cm, kablonun kıvrımları arasında da en az 5cm boşluklu sarılmalıdır.

Spiral-Izgara Şeklinde Uygulama

  • Sarımlar birbirine değmemeli.
  • Karın-sırt gibi bölgelerde tercih edilir.
Kısa dalga diatermi
Spiral-Izgara Şeklinde Uygulama

Kısa Dalga Diatermi Uygulama Tekniği ve Uygulama Öncesi Yapılması Gerekenler

  • Hasta bilgilendirmesi
  • Tedavi sahasının uygunluğu- cildin kontrolü
  • Hasta güvenli ve rahat biçimde pozisyonlanmalı
  • Hastaya Sıcak-soğuk duyu testi yapılmalı
  • Metal implant-pace maker sorgulaması
  • Hastanın üzerindeki metallerin (kolye-küpe-yüzük vb.) uzaklaştılması
  • Tedavi edilecek bölgeden 30 cm mesafedeki tüm metaller ve sentetik materyaller uzaklaştırılmalı
  • Elektrotların deri ile temas etmediğinden emin olunmalı
  • Kablo elektrot veya plak elektrot kullanılıyorsa deri ile teması önlemek için çarşaf-havlu veya keçe kullanılmalı.
  • Disk Elektrot kullanılıyorsa, deriye uygun mesafede ve deriye paralel konumlandırılmalıdır.
  • Hasta uygulama boyunca hareketsiz kalması ve cihaza dokunmaması konusunda bilgilendirilmelidir.
  • Cihazın çalıştığından emin olunmalı

Kısa Dalga Diatermi Dozaj

  • Hastanın termal duyarlılığına göre belirlenir. Bu açıdan tedaviye başlamadan önce hastaya sıcak-soğuk duyu testi yapılması önemlidir.
  • Dozajı belirlemek için hastaya ılıklık hissettiği sıcaklık seviyesi sorulabilir.
  • Maksimum doz, hastanın hafif bir sıcaklık hissetmesine neden olur. Bu bakımdan hasta ısınma hissinden bahsederse olası bir doku hasarının başlamış olabileceği düşünülmelidir.

Kısa Dalga Diatermi Tedavi süresi ve sıklığı

  • Tedavi süresi 15-20 dk
  • Tedavi sıklığı; Genellikle haftada 3-5 gün
  • Kronik durumlarda; Devamlı mod kullanılabilir.
  • Akut-Subakut durumlarda; Düşük dozda kesikli mod kullanılmalı
Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku

Gizlilik ve Çerez Politikası